PSN jest organizacją Polonijną.
Należy do Kongresu Polonii Kanadyjskiej. Pracuje dla Polonii
i z Polonią. Polskie Stowarzyszenie Narodowe (PSN)
w London, zostało założone 12 grudnia 1920 roku przez grupę
ludzi których zamiarem było posiadanie własnego ośrodka społeczno-kulturalnego
wspierającego miejscową Polonię. W roku 1920 było bowiem w
London około 30 rodzin polskich oraz kilka osób samotnych.
lnicjatorem oraz założycielem PSN był Józef Cebulski. Pierwsza
polska organizacja w London nazywała się "Towarzystwo
Bratniej Pomocy Synów Polskich Grupa Nr. 2" i była wzorowana
na organizacji o podobnej nazwie w Toronto. Zebranie założycielskie
odbyło się przy 458 Simcoe St. w London, w domu Karola Poliszka,
obecnych na tym zebraniu było 21 mężczyzn. Pierwszym prezesem
organizacji został wybrany Wojciech Mac.
Cele i zadania nowo-powstałej organizacji były ambitne. Jednym
z pierwszych przedsięwzięć było założenie biblioteki polskiej
a dla zdobycia funduszy postanowiono urządzać przedstawienia
i zabawy. I tak na przykład 11 lutego 1922 roku w kościele
St. Mary odbyło się pierwsze przedstawienie pt. "Genowefa".
Wydatki okazały się większe niż przychody, nie zrażało to
członków i przedstawienia urządzano dość często. Ważnym aspektem
pracy było ustanowienie zapomogi chorobowej i pośmiertnej
dla członków i ich rodzin. Ponieważ w kasie nie było dość
pieniędzy więc uchwalono specjalną składkę po $0.50 mięsiecznie
od każdego członka. Były wypadki, ze oprócz tego zbierano
dodatkowe składki np. znaleźć można w książkach protokółowych
fakt jak 15 członków złożyło się po $1.00 aby zaplacić za
pomoc do dzieci podczas choroby matki.
W roku 1925 organizacja zmieniła nazwę, z Towarzystwa Bratniej
Pomocy Synów Polski na "Klub Polski", w ten sposób uniezależniła
się całkowicie od torontońskiej siedziby. Na zebraniu w styczniu
1927 roku postaniowiono przyjmować do organizacji kobiety.
10 marca tegoż roku zapisało się do organizacji 10 kobiet,
które utworzyły swoją sekcję pod nazwa "Związek Niewiast".
Rok 1927 był bardzo aktywny dla organizacji ale brak własnego
domu dawał się coraz bardziej we znaki. Postanowiono więc
na zebraniu członkow w dniu 24 kwietnia wynająć na ten cel
jakis objekt. Wkrótce też wynajęto dom przy 453 Bathurst St..
Wynajmowany dom przy 453 Bathurst St. stał się z upływem czasu
nieco za mały. W roku 1930 nadażyła się sposobność kupienia
własnego objektu. Protestancki kosciół przy 554 Hill St. nadawał
się na potrzeby organizacji najlepiej, złożono więc ofertę
i za $3,250 nabyto budynek na własność . Rok 1930 był bogaty
i ważny w życiu organizacji. W tym to roku zmieniono ostatecznie
nazwe organizacji z Klubu Polskiego na Polskie Stowarzyszenie
Narodowe, oraz otrzymano tzw. "Charter" dla Polish
National Association Limited.
Przez następne lata Polskie Stowarzyszenie Narodowe w London
utrzymywało żywy kontakt z Konsulem Republiki Poskiej w Ottawie,
skąd otrzymywano materiały informacyjne, mapy, książki itp.
Napięta sytuacja w Europie pod koniec lat 30-stych a szczegolnie
pomiędzy Polską i Niemcami poruszyła opinię publiczną w Kanadzie
jak również tutaj w London. Dużym echem odbiło się spotkanie
w domu PSN w dniu 19 marca 1939 roku. Na spotkanie to przybył
i przemawiał konsul R.P. z Ottawy Dr. Tadeusz Brzeziński (ojciec
Zbigniewa Brzezińskigo). Pobyt polskiego Konsula w London
wśród miejscowej Polonii był wielkim wydarzeniem . Opisany
nastepnie w "London Free Press" pobyt Dr. T. Brzezińskeigo
jak również wywiad z nim uzmysłowil wszystkim jasno stanowisko
Polski oraz przedstawił prawdziwe oblicze hitierowskiej propagandy.
Okres drugiej wojny światowej to wzmożona materialna pomoc
PSN dla walczącej Polski. Polacy z London aktywnie włączyli
się do rekrutacji formującego się Wojska Poliskiego w Kanadzie.
Ochotnicy do wojska kierowali się najpierw do Windsor a stamtąd
przez obóz ćwiczebny w Owen Sound do Angii. Dwóch członkow
organizacji nie wrociło z wojny: Bielecki John - porucznik
lotnictwa i VVielgosz Franciszek. Po zakończeniu wojny w dniu
24 marca 1946 organizacja PSN wydala wspaniały bankiet na
cześć powracających żołnierzy przy 554 Hill St.. Na bankiet
ten przybyla gremialnie cała tutejsza Polonia oraz przedstawiciele
władz miejscowych i wojska.
Zaraz po zakończeniu ll wojny światowej osiedlali się w London
przeważnie tzw. "displaced persons", czyli byli
żolnierze i byli oficerowie Armii Polskiej walczącej na frontach
zachodnich. Organizacja PSN powitała nowo przybyłych imigrantów
bardzo serdecznie.
W 1958 roku uchwalono projekt i wybudowano nowy dom PSN przy
554 Hill Street. Niestrudzeni i wielce zasłużeni działacze
oraz członkowie PSN w latach 60-tych i 70-tych latach kontynuowali
chwalebne dzieło naszych polonijnych przodkow. Polskie Stowarzyszenie
Narodowe w London jest najstarszą a zarazem jedna z najbardziej
zasłużonych organizacji polonijnych na terenie London.
Wydarzeniem niezmiernie ważnym w historii PSN jest zakup
w roku 1977 placu w Nilestown z przeznaczeniem na Polsko-Kanadyjski
Ośrodek Rekreacyjny. Dzisiaj Nilestown służy nie tylko miejscowej
Polonii w London ale stał sie wizytówką Polskiego Stowarzyszenia
Narodowego na całe Ontario i USA dzięki turniejowi piłkarskiemu
Otwarte Mistrzostwa Drużyn Polonijnych w Piłce Nożnej.
W 1999 roku postanowiono odnowić i częściowo przerobić halę
oraz kuchnię. Prace zwiazane z tą przeróbką trwały zaledwie
trzy miesiące. Oficjalne otwarcie i poświęcenie odnowionej
hali odbyło się 8 maja 1999 roku.
|